Gerek arabuluculuğu gerekse takasın adresi olarak gösterilmesinden dolayı ziyaret tüm dünya tarafından yakından izlendi. Bakan Davutoğlu dün İran yönetiminin bütün yetkilileri ile ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi. Davutoğlu, krizin tırmanmasının kimsenin lehine olmadığına dikkat çekerek sorunun mutlaka diplomasiyle çözülmesi çağrısında bulundu. Ziyaret, Türk bakanın son beş ayda İran'a dördüncü gidişi oldu.
Bakan Davutoğlu dün ilk olarak İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki ile bir araya geldi. Ardından İran Meclis Başkanı Ali Laricani ile Milli Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri ve nükleer başmüzakereci Said Celili görüştü, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad tarafından da kabul edildi. İranlı meslektaşı Muttaki ile basının karşısına çıkan Davutoğlu, Tahran'la ilişkilerde son dönemde büyük gelişmeler kaydedildiğini belirtti. İki ülke arasında sürekli bir istişare konusu olan İran'ın nükleer programı çerçevesindeki gelişmeleri son derece samimi bir şekilde ele aldıklarını bildirdi. "Bölgemizin geçmişte yaşadığı felaketleri, savaşları, gerilimleri tekrar yaşamaması lazım." diyen Davutoğlu, Ortadoğu bölgesinin siyasi diyalogla, diplomasiyle yönetilen, ekonomik işbirliğiyle kalkınan, çok kültürlü, mezhepler arası, etnik gruplar arası barışın sağlandığı bir refah ve istikrar bölgesi olmasını istediğini vurguladı. Türk Bakan, "Böyle bir bölgenin gerçekleşmesi için de İran'ın katkısı çok önemlidir. İran'ın pozitif katkısıyla bu vizyon gerçekleşebilir." diyerek Tahran yönetimini adres gösterdi. Bakan Davutoğlu, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılacağını vurgulayarak İran'a karşı yeni yaptırım hazırlığındaki Batı'ya da mesaj yolladı. Muttaki de "İran ve Türkiye ilişkileri her alanda, her geçen gün gelişmektedir." dedi. Türkiye'nin bölgeyi yakından tanıyan bir ülke olarak dünya açısından çetrefilli bazı konuların anlaşılmasında katkı sağlayabileceğini belirtti. İranlı bakan, görüşmeleri arabuluculuk olarak nitelemediklerini söyledi, ancak Türkiye'nin bu süreç açısından önem taşıdığını ifade etti.
Batı ile Tahran arasındaki müzakerelerde uzlaşmaya varılan uranyum takası anlaşması kapsamında İran'ın nükleer malzemelerini Türkiye'de depolaması teklif edilmişti. Ancak İran nükleer takasın kendi topraklarında yapılması konusunda ısrarlı.
Riyad, İran için yaptırım değil, acil çözüm istedi
Suudi Arabistan, İran'a yaptırımların uzun süreli sonuç vereceğini, dolayısıyla bu ülkeye yönelik 'daha acil bir çözüm' gerektiğini duyurdu. İran konusunda temaslarda bulunmak amacıyla Körfez ülkelerini ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ile bir araya gelen S. Arabistan Dışişleri Bakanı Suud el Faysal, yaptırımları uzun vadeli çözüm olarak nitelendirirken tehdidin daha yakın olduğunu ifade etti. Ancak Prens Suud, acil çözümle neyi kastettiğini açıklamadı. Suudi Bakan, Ortadoğu'yu nükleer silahlardan arındırmak için gösterilen ABD destekli çabaların İsrail için sarf edilmesi gerektiğini de vurguladı. İran'a yönelik yeni yaptırımlar konusunda Rusya eski sert muhalefetini terk ederken, Çin ise kesinlikle karşı olduğunu belirtiyor. Clinton'ın heyetinde yer alan bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Washington'ın Suudi Arabistan'ı Çin'le artmakta olan ticari ilişkilerini kullanarak Pekin'i ikna etmesini istediğini öne sürüyor. Kahire Zaman
İsrail, Yunanistan'ı Türkiye ile korkutuyor
İsrail Başbakan Binyamin Netanyahu'nun, ziyaret ettiği Moskova'da bir araya geldiği Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu'yu İran'a yeni yaptırımlar lehinde etkilemek amacıyla, "İran nükleer silah sahibi olursa Türkiye de olacak." dediği bildirildi. Moskova'da eşi Sara ile birlikte bir restorana giden Netanyahu, burada Yunanistan Başbakanı George Papandreu ile bir araya geldi. Yemekte konuşan Netanyahu, İran'ın ardından Türkiye'nin de nükleer silahlara sahip olmak isteyeceğini savundu. İsrail Başbakanı'na göre Tahran durdurulmazsa, Mısır ve Suudi Arabistan da nükleer silahlara sahip olmak isteyecek ülkeler arasında yer alacak. İki başbakan, bir saatten fazla süren yemekte Atina'nın karşı karşıya kaldığı ekonomik ve mali sorunları da ele aldı. Netanyahu, Moskova'ya ziyaretinin esas amacının İran'a yönelik dişli yaptırımlar konusunda destek arayışı olduğunu bir kez daha ifade etti. FARUK AKKAN MOSKOVA, CİHAN ZAMAN
