Türkiye'nin, İsrail'in Gazze'de gerçekleştirdiği katliam sonrası tıkanan Tel Aviv-Şam dolaylı görüşmelerini yeniden başlatabileceğine dair sinyaller geliyor. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun hafta sonu Suriye'ye gerçekleştirdiği ziyaretin hemen ardından önceki gece İsrail Başbakan Yardımcısı Silvan Şalom, "Türkiye'nin arabulucu olmasından memnuniyet duyarız." açıklaması geldi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da dün Tel Aviv'in zaman zaman olumlu sinyaller verdiğini ve bunun değerlendirileceğini belirtti. Dışişleri yetkilileri ise arabuluculuk konusunda İsrail'den resmi talep gelmesini bekliyor. Ancak İsrail yönetiminden dün yapılan ikinci bir açıklamada, dolaylı görüşmelerin yeniden başlamasına yönelik bir karar alınmadığını, karar aşamasında olunduğu bildirildi.
Türkiye, Gazze katliamı sonrası kesilen İsrail-Suriye müzakereleri konusunda "Gerçekten bir barış havası oluşursa ve taraflardan talep gelirse devreye gireriz." mesajı veriyordu. Henüz resmi yollardan ulaşmasa da Tel Aviv'den beklenen işaretler gelmeye başladı. Bakan Davutoğlu gelen bu sinyaller üzerine pazar günü Şam'a uğradı. Zaman'a bilgi veren üst düzey bir kaynak, "Müzakerelerin başlaması noktasında bugünlerde bir hareketlenme bekleyin." dedi. Temaslarını Al Hayat gazetesine değerlendiren Davutoğlu da görüşmelerin Türkiye'nin aracılığıyla yeniden başlaması konusunda, "çok iyimser" olduğunu belirtirken, bunun için "sahnenin hazır olduğunu" kaydetti.
ŞALOM: MEMNUNİYET DUYARIZ
İsrail tarafından en net açıklama Başbakan Yardımcısı Silvan Şalom'dan geldi. Önceki gece BM'de konuşan Şalom, Türkiye'nin arabuluculuğuna kendilerinin itirazı olmadığını, tam tersine memnun olduklarını dile getirdi. "Türkiye, İsrail'in iyi dostuydu ve hâlâ da iyi dostu." diyen Silvan Şalom, Türkiye'nin arabuluculuğunu memnuniyetle karşıladıklarını söyledi. Türkiye'nin arabuluculuğuna İsrail hükümetinden farklı tepkilerin geldiğini ve kendisinin yaptığı açıklamanın ise hükümetin politikası olup olmadığı yolundaki soruya Silvan Şalom cevap vermekten kaçındı.
Zaman'a değerlendirmede bulunan Dışişleri kaynakları, İsrail'den bazı olumlu sinyaller geldiğini kabul etmekle birlikte bunun tek başına bir anlamı olmadığını aktardı. Kaynaklar bu konuda söz söyleme konumunda olanın İsrail olduğuna dikkat çekerek, "Arabuluculuğumuzu istediklerini ve görüşmelere hazır olduklarını resmi yollardan bildirmeleri lazım." değerlendirmesinde bulundu. "İsrail, her kafadan ses çıkan bir ülke" olduğu için resmi talep gelene kadar Ankara temkinli pozisyonunu koruyacak.
Kral Faysal İslam'a Hizmet Ödülü'nü almak üzere Suudi Arabistan'da bulunan Erdoğan ise İsrail'in bu konuya yönelik zaman zaman olumlu sinyaller verdiğini belirterek, bunun değerlendirmesinin yapılacağını söyledi. Erdoğan, ''Eğer bu değerlendirmelerde olumlu bir neticeye varırsak, temenni ediyorum ki bu süreci yeniden başlatırız'' dedi. Beş raundu tamamlanan görüşmelerin Gazze'nin bombalanması nedeniyle kesildiğini aktaran Başbakan, "Şu anda yeniden bir ilgi, alaka başladı. Suriye, bu işin yeniden başlaması noktasında herhangi bir tereddüt ortaya koymuyor.'' dedikten sonra, İsrail'in de bu konuya yönelik zaman zaman olumlu sinyaller verdiğini bunun değerlendirmesinin yapılacağını söyledi.
Başbakan, Ortadoğu barış sürecinin canlandırılması için uluslararası toplumun İsrail'e baskı yapmasını istedi. Erdoğan, "Uluslararası toplumun, Gazze'ye inşaat malzemelerinin girişine izin vermesi, ayrıca, Kudüs'ün demografisini, statüsünü ve karakterini değiştirmeye yönelik uygulamaları dahil, barış sürecini tıkayan tüm faaliyetlerine son vermesi için İsrail'e gerekli baskıyı yapması gerekmektedir." diye konuştu. Ortadoğu barış sürecinin yeniden canlandırılması çağrısında bulunan Başbakan, Gazze'de yaşanan trajedinin yaralarının sarılması gerektiğini vurguladı.
SERVET YANATMA ANKARA NAZİF ERİŞİK riyad SEZAİ KALAYCI NEW YORK
Suriye, Ankara'nın arabuluculuğuna güveniyor
Suriye yönetimi, İsrail ile yeniden başlayacak muhtemel barış görüşmelerinde arabulucu olarak Türkiye'den başka bir ülkeye güvenmiyor. Arabuluculuk mevzuunda Türkiye'ye olan güven Suriyeli bakanlar tarafından güçlü ifadelerle dile getiriliyor. Makamında bir grup Türk gazeteciyi kabul eden Suriye Enformasyon Bakanı Muhsin Bilal, İspanya ve Fransa'nın arabuluculuk için devreye girmek istediklerini, ancak bu yöndeki taleplere, "Gidin, Türkiye'nin bu konudaki gayretlerine destek verin. Biz arabulucu olarak başka bir alternatif düşünmüyoruz." cevabını verdiklerini anlattı. Suriye Dışişleri Bakan Yardımcısı Abdulfettah Ammura da, "Direkt görüşmelere başlasak bile Türkiye'ye ihtiyaç olacak." ifadesini kullandı. Ankara'nın Ağustos 2009'da Bağdat'ta düzenlenen kanlı saldırılar sebebiyle gerilen Suriye-Irak ilişkilerinde tansiyonun düşürülmesi konusundaki rolü de Şam'daki yetkililer tarafından sitayişle bahsediliyor.
Suriye ve İsrail, Mayıs 2008'de Türkiye'nin arabuluculuğunda özellikle 1967'de İsrail tarafından işgal edilen ve Şam'ın bir barış anlaşması için geri almayı şart koştuğu Golan bölgesi konusundaki dolaylı görüşmelere başlamışlar, ancak bu müzakereler Aralık 2008'de İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik askerî müdahalesinin ardından kesilmişti. NAMIK KEMAL PARLAK ŞAM ZAMAN
