Libya`daki Muammer Kaddafi yönetimine karşı uluslararası koalisyonun bu ülkede başlattığı operasyonlar kapsamında ilk ateş açıldı.

Öte yandan Fransız askeri sözcüsünün verdiği bilgilere göre operasyon, muhalif güçlerin merkezi olan ve Kaddafi güçlerinin hedeflediği, 670 bin nüfuslu Bingazi kentinin çevresindeki 100-150 kilometrelik bir bölgede yoğunlaşıyor.

Fransa Genelkurmay Başkanlığı sözcüsü Albay Thierry Burckhard, yaptığı açıklamada, Charles de Gaulle uçak gemisinin yarın Libya `ya doğru yola çıkacağını bildirdi.

Uçak gemisinin Fransa`nın kuzeyindeki Toulon kentinden hareket edeceğini belirten sözcü, operasyona katılacak 20 kadar uçak arasında 8 Rafale, 2 Mirage 2000-D, iki Mirage 2000-5 ve Awacs`ların bulunacağını ifade etti.

Fransa`nın Libya`da ilk ateşinin Muammer Kaddafi yanlısı güçlerin bir aracını hedef aldığını bildiren sözcü, "18.45 civarında Kaddafi yanlısı güçlere ait olduğu açıkça belli olan bir Libya aracına ateş açıldı" dedi.

Albay Burckhard, ateşe karşılık verilip verilmediği sorusu üzerine, "Libya güçlerinden misilleme olduğunu gösteren herhangi bir bilgi almadıklarını" kaydetti.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi`nin Libya ile ilgili aldığı karar ve bugün Paris`te yapılan zirve sonrasında İspanya, Libya`ya düzenlenen askeri operasyona katılması için 4 adet F-18 tipi askeri uçağını İtalya`ya gönderdi.

İspanya Başbakanı Jose Luis Rodriguez Zapatero, "İspanya, BM`nin kararını etkili hale getirmek için üzerine düşen sorumluluğu, Libya halkını koruma sorumluluğunu kabul ediyor" dedi. Zapatero, 4 adet F-18 tipi askeri uçağın İtalya`ya doğru hareket ettiğini açıklarken, bu uçakların büyük olasılıkla yarın sabah Libya`daki operasyona dahil olabilecekleri kaydedildi.

Verilen bilgilerde ayrıca İspanya Savunma Bakanlığı`nda bu akşam yapılacak olan ve Genelkurmay Başkanı`nın da iştirak edeceği olağanüstü toplantıda Libya`daki operasyona katılacak askerlerin koordinasyonun yapılacağı, yaklaşık 450 kadar askerin gönderilmesinin öngörüldüğü ifade edildi. İspanya 4 F-18 uçağı ile birlikte Boeing 307 Cessna tipi nakliyat uçağı, F-100 tipi bir fırkateyn, bir denizaltı ve bir deniz gözetleme uçağını da Libya`daki operasyon için bölgeye gönderiyor.

İspanyol hükümetinin aldığı kararla ilgili Kral Juan Carlos ve ana muhalefetteki Halk Partisi lideri Mariano Rajoy`a bilgi verildiği belirtilirken, gelecek salı günü mecliste yapılacak oturumda Libya`daki askeri operasyona katılma kararının onayının alınacağı bildirildi.

Akdeniz ve çevresinde konuşlu Amerikan savaş uçakları ve savaş gemilerinin, Fransa hava kuvvetlerinin Libya`da başlattıkları operasyona ilk aşamada katılmadıkları ancak ilerleyen saatlerde füze saldırılarıyla destek verecekleri ileri sürüldü.

ABD`nin, bu operasyona katılımını, en azından başlangıç aşamasında, "sınırlı tutmayı düşündüğünü" belirten bir yetkili, Libya hava savunma sistemlerini hedefleyerek Fransa ve diğer ülkelerin hava kuvvetlerine yardım sağlamış olacaklarını ifade etti. Yetkili bu kapsamda, Libya hedeflerine bugün Tomahawk füzeleriyle saldırıların beklenebileceğini ifade etti.

Yetkili, Libya`nın bu ilk operasyonlara tepkisine bağlı olarak, operasyonun diğer aşamalarının nasıl olacağının değerlendirileceğini kaydetti.

Libya`da başlatılan askeri operasyona, ABD`nin de iki savaş gemisi ve Tomahawk füzesi taşıyan üç denizaltı ile katılmaya hazır olduğu bildirildi.

Adı açıklanmayan bir Amerikalı savunma yetkilisinin verdiği bilgiye göre, Akdeniz`deki denizaltıların ikisi, taarruz amaçlı "Newport News" ve "Providence".

Denizaltılardaki Tomohowk füzeleriyle, Libya`daki Muammer Kaddafi güçlerinin uçak ve helikopterleri ile hava savunma sistemlerinin vurulabileceği kaydedildi.

Fransız askeri kaynakları, uçakların Fransa`nın doğusundaki Saint-Dizier üssünden kalktığını belirtti. Kaynaklar, bu "keşif görevinin" bugün akşam üzeri boyunca devam etmesinin beklendiği uçakların Libya üzerindeki birkaç saatlik uçuş esnasında hiçbir zorlukla karşılaşmadığını kaydetti.

Kanada Başbakanı Stephen Harper de katıldığı zirve sonrasında yaptığı açıklamada, "Libya`daki hava operasyonları çok yakında başlayacak" dedi ve ülkesinin de bunda yer alacağını belirtti. Harper, deniz yoluyla ablukayı da uygulamak amacıyla Libya çevresinde donanma operasyonlarının başlatılacağını kaydetti.

İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, Libya`ya yönelik operasyona sadece, üs sağlayarak destek verdiklerini söyledi. Ansa ajansının haberine göre Berlusconi, gerekli olursa hava akınlarına katılabileceklerini de belirtti.

Uluslararası Kızılhaç Teşkilatı (ICRC), Libya`da Muammer Kaddafi güçlerine karşı başlatılan askeri operasyonlar üzerine yaptığı açıklamada, tüm tarafların, uluslararası insani hukuk kurallarına uymaları çağrısı yaptı.

ICRC tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, Libya`da askeri çatışmaların tırmanmasının, sivillere yönelik büyük bir risk oluşturduğu ifade edildi.

ICRC Başkanı Yves Daccord tarafından yapılan açıklamada, "uluslararası güçlerin hava saldırıları başlarken, ICRC tüm tarafları - uluslararası güçleri, Libya hükümet güçlerini ve silahlı muhalefeti- uluslararası insani hukuk ilkelerine sıkı sıkıya bağlı kalmaya davet eder" denildi.

Associated Press ajansı, NATO askeri yetkililerinin, İtalya`nın yanı sıra Avrupa`daki diğer üslere de savaş uçağı, yakıt ikmali yapan uçaklar, helikopter ve izleme uçaklarının nasıl ve ne şekilde konuşlandırılacağı konusunu ele aldıklarını bildirdi.

NATO`nun Libya üzerindeki uçuş yasağının Kaddafi yanlısı güçler tarafından ihlal edilmesi halinde müdahale edebileceği çok sayıda üs bulunuyor. Sigonella`nın yanı sıra Fransa`nın güneyindeki Istres ve Korsika`daki Ventiseri-Solenzara`nın kullanılması gündemde. Ayrıca ABD`ye ait USS Kearsarge savaş gemisi Akdeniz`de konuşlu bulunuyor.

Bununla birlikte, Cebelitarık`tan Yunanistan`a kadar uzanan NATO üsleri ile ABD ve Fransa`nın Akdeniz`deki savaş gemilerinden yönlendirilebilecek 200-300 civarı savaş uçağının olduğu belirtiliyor.

Dahası NATO`nun uçuş yasağını korumaya yönelik operasyonlarda ciddi bir deneyimi bulunuyor. NATO güçleri, 1990`ların başında Bosna`da ve 1999 yılında Kosova`da benzer operasyonlar düzenledi.

Uzmanlar, Libya`nın hava kuvvetlerinin elindeki uçakların teknik kapasitesi ve pilotlarının niteliklerinin NATO ile baş edebilecek düzeyde olmadığını vurguluyor. Tüm bu etkenler alt alta konduğunda NATO açısından düzenlenecek bir operasyonun sorunsuz geçeceği tahmin ediliyor.

Ancak NATO açısından esas endişe kaynağı Libya`nın elindeki uçaksavar füzeleri ile omuzdan ateşlenen kısa menzilli füzelerin etkisi. Kosova savaşı sırasında da Sırplar tarafından benzerleri kullanılan bu silahların NATO güçlerine ciddi kayıplar verebileceği uyarısı yapılıyor.