İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Süleymaniye Vakfı Din ve Fıtrat Araştırmaları Merkezi Başkanı Prof. Dr. Abdulaziz Bayındır, 20 yıl süren araştırmaları sonucu "Kutuplarda namaz" sorununu tarihe gömdü. Bayındır'ın çalışmasına göre; modern astronominin bizlere öğrettiklerinde derin bir belirsizlik var. "Güneş doğduğunda gündüz, battığında da gece olur" kabulünü çürüten Bayındır, kutuplarda yaptığı çalışmayla, Güneş'in ufuk çizgisi altında olmasına rağmen gündüzün yaşanabildiğini, ufuk çizgisi üzerinde olduğunda da gecenin olabileceğini ortaya koydu. 20 yıldır gökyüzü gözlemleriyle uğraşarak, namaz vakitleri üzerinde çalışmalar yapan Bayındır, kutuplarda bulunan ve "Kuzey Işıkları" olarak bilinen Güneş halelerinin de Allah'ın bu bölgedeki vakit ayarlama sisteminin bir parçası olduğunu öne sürüyor.
GECE İLE GÜNDÜZ, GÜNEŞ'TEN BAĞIMSIZ
Ayetleri mecaz yorumlayarak daha iyi anladığını kaydeden Prof. Dr. Bayındır, "Astronomi bu konuyu tahlil edemediği için gündüz ve gece deyip geçiştiriyor. Gece ve gündüze dair bildiğimiz tanımlama tarih olmuştur" diye konuştu. Kutuplarda 7 kişilik ekibiyle çalışmalar yürüten Bayındır, bu bölgede 5 vakit namaz için Kuzey Işıkları'nın yeterli olduğunu belirledi. Enbiya Suresi'nin "Geceyi, gündüzü ve ayı yaratan O'dur. Her biri bir yörüngede yüzmektedir" mealindeki 33. Ayeti'ni örnek gösteren Bayındır, gece ile gündüzün Güneş'ten bağımsız hareket etiklerini dile getirdi.
Çıplak gözle bile anlaşılır
"Vakitler çıplak gözle bile anlaşılabiliyor" diyen Bayındır, 22-26 Haziran'da Norveç'in Tromso kentinde ikinci bir çalışma yapacaklarını ve bunun kamuoyuna duyurulacağını anlattı. Bu çalışmayla takvim çalışması yapacaklarını vurgulayan Bayındır, İÜ Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Ökten'in bu çalışmalar sonucunda yeni bir takvimin yapılabileceğini söylediğini aktararak, namaz vakitlerinin bölgesel nitelikte hazırlanmasına çalışılacağını kaydetti.
Işıkların meridyene göre konumu
Kutuplarda namaz vakti, dünyanın geri kalan kısımlarında olduğu gibi Güneş esas alınarak değil, gözlem yöntemiyle belirleniyor. Tüm vakit namazları ufuktaki ışıklara bakılarak kılınıyor. Vakitleri ise Kuzey Işıkları olarak bilinen güneş halesinin, meridyene göre olan konumu ortaya koyuyor. Buna göre 5 vakit namaz şu gözlemlere göre kılınıyor:
SABAH: Kuzey ışıkları batı ucuna kadar belirir.
ÖĞLE: Güneşin halesi ve ışık dairesinin, meridyenin sağına doğru kaymaya başladığı an
İKİNDİ: Güneşin halesinin orta noktasının bulunduğu yerle, batı noktasının tam ortasına güneş kaydığı an
AKŞAM: Doğu tarafında, diğer yönlere göre göreceli olarak karanlık belirdiğinde
YATSI: Yatsı batı tarafında beliren aydınlığın yok olmasıyla birlikte.
