smet Özel, Medeniyet ve 'Büfeci İslamı'

Türkiye'de 'modernleşmiş' ve laik 'beyaz Türk'lerin, gelenekçi Müslüman kimlikleri 'Büfeci İslamı' türünden bir değersizleştirmeyle niteleyen söylemleri, uzun bir süredir dolaşımda.

'Büfeci İslamı'nın özneleri de 'göbeğini kaşıyan adam'lar ya da 'bidon kafalı'lar elbette!

Bu ideolojik söylem, modernlikle geleneksellik ikili karşıtlığı bağlamında okunması gereken bir söylem olarak sunuldu. Çok da yanlış değildi bu! Laik 'Beyaz Türk'lerin İslam'a karşı aldıkları tavrın, ideolojik bir değersizleştirme söylemi olarak inşa edilmesinde şaşılacak bir taraf yoktur. İdeolojinin doğasında vardır bu: Ya 'öteki'leştirip değersizleştirecek ya da 'bizden' olanı yüceltecektir!

Ama bu meseleye daha farklı bir perspektiften de bakılabilir: Bu, İslam medeniyeti perspektifidir. Öteden beri anlatmaya çalıştığım gibi Türkiye'de Müslümanlar, İslam'ın bir medeniyet olduğunu, ısrarla göz ardı etmişlerdir. Müslümanlığın sadece akaidden ibaret olduğu, hatta bir medeniyet inşa etmediği ya da ettiyse bile, Müslümanların bu 'medeniyet'e ihtiyaçları bulunmadığı söylenmiştir. Şimdi kısa ve kestirme yoldan sorayım: Müslümanların 'Büfeci İslamı' ile değersizleştirilmelerinde, İslam medeniyetinin, bizzat Müslümanlar ve onların entelektüelleri tarafından ısrarla göz ardı edilmesinin hiç mi payı yoktur? Medeniyeti bir yana bırakalım ve eğri oturup doğru konuşalım: Akaid bağlamında bakıldığında bile, Hz. Peygamber'in (SAV) 'İnsanın dünyadaki vazifesi, dünyayı güzelleştirmektir' buyrukları hilâfına, berbat cami mimarisi ile dünyayı çirkinleştirenler yok mudur? Çuvaldızı başkasına batırmadan, iğneyi kendimize batıralım: İslam'ın bir medeniyet, estetik bir medeniyet kurmuş olmasının göz ardı edilmesi, yok sayılması, İslam'ın 'Büfeci İslamı', Müslümanların da 'göbeğini kaşıyan adam'lar ya da 'bidon kafalılar' gibi birtakım aşağılayıcı yaftalarla etiketlenmelerinin nedenlerinden biri değil midir? Bakınız, İslam'ın önde gelen entelektüellerinden biri kabul edilen bay İsmet Özel, 'Bir Medeniyet Kurmak' başlıklı yazısında, aynen şunları yazmıştır:

'Medeniyet, toplum hayatının düzenlenmesinde insan aklının egemenliğine ve tatmin yollarının seçiminde nefsin eğilimlerine üstünlük tanımanın doğal sonucudur [...] İslami mücadelenin varacağı noktanın bir İslam medeniyeti olacağını ifade etmek ne kadar iyi niyete dayalı olursa olsun içinde bir yanlış barındırmaktan uzak değildir. Çünkü İslamî ilkelerin savunulması, bir medeniyet savunması ölçüsünde ele alınamaz. Bu takdirde İslam kaynaklarının bir medeniyet kurmayı öngördüğü iddia edilmiş olur ki, böyle bir iddia, abestir.'

Bay Özel, daha sonra, 'gelecekteki İslam toplumunu zihnimizde bir medeniyet tasarımı taşıyarak yaklaşmaktan doğacak olan sakınca[dan]' söz ediyor ve İslam'ın Vahiy ve Sünnet dışında bir medeniyete ihtiyacı olmadığını bildiriyor. İslam iki büyük medeniyet üretmiştir: İlki ve hiç şüphesiz en büyüğü, Vahyin ve Sünnet'in inşa ettiği Ahlak medeniyetidir. İkincisi ise, Estetik Medeniyet! İslam'ın bu büyük estetik medeniyetinin, Vahyin ve Sünnet'in ürünü olduğunu göz ardı etmek sözkonusu değil. Bu medeniyet İslam'ın medeniyetidir ve elbette Vahyin ve Sünnet'in ürünüdür.

İbn Arabî, Fütûhati'l-Mekkîye'de, Hz. Peygamber'in, 'Allah güzeldir, güzelliği sever' Hadis-i Şerif'ini [Sahih-i Müslim, İman 147] zikrettikten sonra şunları söyler: 'Ve eğer bir varlığı güzelliğinden dolayı seversen, sadece Allah'ı sevmiş olursun, çünkü Allah güzeldir.' İbn Arabî, 'sevginin sebebi[nin] güzellik, güzelliğin ise Allah'a ait' olduğunu; 'çünkü güzelli[ğin] O'nun Zâtından dolayı sevilmekte' olduğunu bildirir. Açıkça görülmüyor mu: İslam'ın estetik bir medeniyet olarak inşasının temelleri Vahiy ve Sünnet'tedir.

Gelgelelim, 'İslam kaynaklarının bir medeniyet kurmayı öngördüğünü iddia e[tmenin], dolayısıyla da, böyle bir medeniyeti yeniden üretmenin 'abes'le iştigal olduğunu süren Bay Özel, İslam'ı sadece bir din olarak gören Oryantalistleri haklı çıkarmakta değil midir? Büyük ve estetik bir medeniyeti, İslam medeniyetini hiçe sayarak, İslam'ın ve Müslümanların aşağılanmasına, değersizleştirilmesine, 'medeniyetsiz' bir 'büfeci İslamı'na ircâ edilmesine, dolaylı da olsa, fırsat tanımış olmuyor mu?

Kararı siz verin...

Hilmi Yavuz